Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır

Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.

Yakılış evrelerine göre aroma değişimi

Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.

Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu

Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.

Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi

Çap, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama aromalar sonradan açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.

Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme

Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha zengin gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince notaları örter. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için ilk adımda burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.

Su ve kahve ile aroma algısı

Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net görünür o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.

Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü

Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.

Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı

Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.

Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge

Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.

Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak

Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır hem de aroma silikleşir ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış düzeni şaşar.